Huis van ontferming

Huis van ontferming, Joh.5:1-15 tekst en toelichting

Vanwege een feest ging Jezus op naar Jeruzalem. En in Jeruzalem was een grote zwemplaats met vijf zuilengangen genaamd Bethesda nabij de Schaapspoort. Bethesda betekent huis van ontferming. De aanblik van dit kuuroord was een architectonisch hoogstandje. De zuilengangen, twee lange en drie kortere, in de vorm van twee met elkaar verbonden rechthoeken waren in de loop der tijd onderdak gaan bieden aan een grote menigte zieken, blinden, verschrompelden en verlamden. Deze zaten en lagen te wachten op de beweging van het badwater in de hoop genezing te ontvangen. Het was er sereen stil. En er hing een onaangename geur. Hoe het water in beweging kwam van tijd tot tijd was wonderlijk. Een engel, een werkzame kracht, deed dan warm water opborrelen en de boodschap was: de eerste te water geneest. Het opborrelende water bevatte geneeskrachtige zwavel en zout in zulke samenstelling dat elke ziekte week. Kennelijk was de invloed van aerosolen er de oorzaak van dat de tweede zieke, die na de eerste in het water afdaalde, niet genas. Biochemische reacties waren dan uitgewerkt. Langzaam kwam het water weer tot stilstand.

Er was daar een zekere man die al achtendertig jaar een ziekte had. Jezus zag hem daar liggen en omdat Hij wist dat hij er al lange tijd was zei Hij tot hem: “Wilt u gezond worden?”

Jezus heeft in het bijzonder oog voor deze patiënt wiens genezing zo vlakbij in het water is gelegen en toch onbereikbaar ver. Een kwelling die zijn lijden vergrootte. Jezus was met ontferming bewogen. En Hij roept op wat Hij kan, terwijl Hij een appel doet op de wil van de man en zijn verlangen wekt om gezond te worden.   

De zieke antwoordde Hem: “Heer, een mens heb ik niet om zodra het water in beweging komt mij in het bad te gooien en terwijl ik kom daalt een ander voor mij af.” Jezus zei tegen hem: “Sta op, pak uw ligmat op en loop.” En meteen werd de man gezond, nam zijn ligmat op en ging lopen.

De zieke man redt het niet alleen. Hij beseft dat hij zich in een positie bevindt waardoor genezing niet mogelijk is zonder de hulp van een ander. Dan beveelt Jezus hem zoals alleen Hij dat kan, op te staan, zijn mat te nemen en te lopen. De ziekte gaat te paard. Gehoorzaam volgt de man de aanwijzingen van Jezus verder op. Hij tilt zijn mat op en loopt, dat demonstreert zijn volledige genezing.

En het was rustdag die dag. De Joden dan zagen hem de ligmat dragen en zeiden tegen hem die genezen was: “Het is sabbat, het is u niet geoorloofd de ligmat te dragen.” Hij antwoordde hun: “Die mij gezond heeft gemaakt, Die heeft tegen mij gezegd: pak uw ligmat op en loop.” Zij vroegen hem dan: “Wie is de mens die u heeft gezegd: Pak uw ligmat op en loop?” En die genezen was wist niet wie Hij was, want Jezus had zich ongemerkt verwijderd omdat er een menigte was op die plaats. De Joden nu die dit hadden gezien en gehoord ondernamen verder geen actie vanwege de rustdag die dag.  

Daarna vond Jezus hem in de tempel en zei tegen hem: “Zie u bent gezond geworden, zondig niet meer, opdat u niet iets ergers overkomt.”

Later op die dag treft Jezus de man nog eens aan in de tempel. Het is een ontmoeting onder vier ogen. En nadat Jezus zijn gezond zijn heeft bevestigd waarschuwt Hij hem. In het bijzonder om de mat niet weer te dragen met gevaar voor eigen leven, Jer.17:21-22. Een verder offer brengen is niet nodig. Of Jezus wist van de toedracht van de ziekte waarvan hij was genezen, ongetwijfeld. Naar behoren kunnen handelen is ook een wilskeuze. Een gewaarschuwd mens geldt voor twee.        

De man ging weg, nadat hij Zijn naam te weten was gekomen en berichtte de Joden dat het Jezus was Die hem gezond had gemaakt.

Tenslotte lichtte de man de Joden in en gaf daarmee te kennen niet te hebben gelogen, zich vrij te pleiten en goed bij zijn verstand te zijn.

 

Peter Kerstholt

21-11-2021