Het teken van Jona

Het teken van Jona

“Want zoals Jona was in de buik van de grote vis drie dagen en drie nachten, gelijkerwijs zal de Zoon des mensen in het hart van de aarde zijn drie dagen en drie nachten.” Mt. 12:40; Jona 1:17

Van de evangelisten is het Mattheus die schrijft over drie dagen en drie nachten. Eén van de vragen die opkomt is: Hoe te tellen? Het moment van het tellen van de dag is wanneer het ’s morgens licht wordt. Wanneer de eerste dag van de week de derde dag is, Mat.16: 21, is de tweede dag de sabbat en de eerste dag de zesde dag van de week, dat is de vrijdag. Echter dit is het halve werk, want er zijn ook drie nachten te tellen. De derde nacht is van sabbat op zondag, de tweede nacht is van vrijdag op sabbat en de eerste nacht is van donderdag op vrijdag. Hieruit volgt dat het proces van Jezus plaats vond op een donderdag. En dat woensdag het Pascha was, Mat.26:17; Ex.12:6; Lev.23:5.

Een andere methode is de dagen te tellen op de wijze van Lev. 23:32, vanaf de avond tot de volgende avond. Ook dan ligt de donderdag als procesdag eerder voor de hand dan de vrijdag.

Wie de duisternis van het zesde tot het negende uur als nacht telt, Mat.27:45 komt weliswaar aan drie nachten, maar niet drie nachten in het hart van de aarde.

Mattheus vermeldt ook de prediking van Jona, Mat.12:41, dat de evangelist Lukas bij uitstek het teken van Jona noemt. Meer dan Jona is Hij Redder; want het teken van Jona overtreft in Jezus zijn symmetrie. 

Verderop in zijn evangelie doet Mattheus in 27:57-61 in het verslag van de begrafenis geen uitspraak over een dag zoals in Luk. 23:54 en Mar. 15:42. Ook over de vrouwen met de specerijen schreef hij niet. En in Mat. 27:62-66 noemt hij de volgende dag, de dag na de voorbereiding, geen sabbat, om niet uitdrukkelijk te vermelden dat de hogepriesters en Farizeeën op deze sabbat niet rustten en het gebod niet hielden. Zo uitgelegd blijkt Mattheus lijdensverhaal op het punt van drie nachten tellen, eerlijk is eerlijk, niet in overeenstemming met de door hem eerder opgetekende uitspraak van Jezus, maar wel met de andere evangeliën.

Terzijde rijst ook de vraag hoe en door wie de dagen en nachten zijn geteld dat Jonas in het ingewand van de walvis was. Aangezien daar niet een inwoner bij is geweest in het hart van de zee, is dít ogenschijnlijk niet direct een teken voor de Ninevieten geweest, maar eerder de prediking. Ze zouden niet hebben begrepen dat Jona als het ware uit het zeemansgraf was opgestaan ten gevolge waarvan zijn huid er onherkenbaar vreemd uitzag vanwege de aantasting door de maagsappen van de walvis.       

De evangelist Lukas vermeldt dus als teken van Jona niet de uitspraak van drie dagen en drie nachten, Jona 1:17, maar dat Jona het teken is geweest voor de inwoners van Nineve, die zich bekeerden op zijn prediking, Luk.11:30; Jona 3:5.

Hoewel in Luk. 24:21 ‘sinds’ op twee manieren kan worden uitgelegd als het de dagen tellen betreft, namelijk afhankelijk van hoe er wordt teruggeteld kan je uitkomen op de vrijdag of op de donderdag als de dag van lijden en sterven, is dit niet mogelijk als het de nachten tellen betreft. Dat is kennelijk één van de redenen geweest dat Lukas deze uitspraak niet heeft opgeschreven. Het evangelie volgens Lukas is daarom consistent. De traditie van de westerse christelijke Kerk sluit in dit opzicht vooral aan bij het evangelie van Lukas, die nauwkeurig onderzoek heeft verricht naar al hetgeen is geschied, en acht op grond van twee of drie getuigen, dat zijn de andere evangelisten, overtuigend bewezen dat zijn beschrijving de loop van de gebeurtenissen waarheidsgetrouw weergeeft. Volgens de Pentateuch en de kalender die wij thans gewoonlijk als uitgangspunt nemen, houdt dat in dat Jezus op het feest van de ongezuurde broden is gestorven, hoewel dat op gespannen voet staat met Ex. 12:16; Lev.23:6.

Het evangelie naar Johannes komt ons daarin tegemoet. Volgens hem stierf Jezus al voordat Pascha werd gevierd, Joh.18:28. De dag na Pascha is het feest van de ongezuurde broden dat samenvalt met de sabbat, die daarom groot wordt genoemd, Joh.19:31.

Zonneklaar is in ieder geval dat de eerste dag van de week, de zondag, de derde dag, de dag van de opwekking is, Luk. 9:22; 18:33, Mat.28:1; Mak.16:9; Joh.20:1. Nog immer is de prediking en het geloof in het evangelie van Jezus Christus de weg tot behoudenis.

We weten nu dat de grote stad Nineve een paar eeuwen later na de prediking van Jona toch werd verwoest. Wat er zich daarvoor afspeelde lezen we in Nahum 3: 1-4 en kan ook gelden als een waarschuwing voor onze tijd. Laten we de boodschap van Christus serieus nemen. Dat niet hetzelfde lot de wereld geschiede een paar millennia na Zijn prediking. God is geduldig en wil dat allen tot inkeer komen en niemand verloren gaat.

 

"Door de zegen van de oprechten wordt een stad verheven,

maar door de mond van de goddelozen wordt zij verbroken."

                                                          Spreuken 11:11 

 

Peter Kerstholt

10-05-2022